Co dokładnie się stało
23 lipca 2026 amerykański przedstawiciel do spraw handlu (USTR) ogłosił wynik postępowań prowadzonych od marca 2026 w trybie sekcji 301 ustawy handlowej z 1974 roku. Postępowania objęły 60 gospodarek, czyli 59 państw i Unię Europejską, i dotyczyły jednej rzeczy: czy dana gospodarka zakazuje importu towarów wytworzonych pracą przymusową i czy ten zakaz skutecznie egzekwuje. USTR uznał, że żadna z badanych gospodarek nie spełnia amerykańskich kryteriów w wystarczającym stopniu.
Cła weszły w życie 24 lipca 2026 o 00:01 czasu wschodniego. Zastąpiły wcześniejszą, tymczasową dziesięcioprocentową stawkę wprowadzoną w trybie sekcji 122, która wygasła tego samego dnia. Nowe stawki mają obowiązywać cztery lata, chyba że zostaną wcześniej zmienione albo uchylone.
Dla Wietnamu stawka wynosi 12,5%. To ta liczba obiegła w tym tygodniu wietnamskie i polskie serwisy, i to o nią pytają importerzy.
Czy to podnosi koszt mojego importu z Azji do Polski? Nie
Zacznijmy od odpowiedzi, bo większość doniesień jej nie podaje wprost.
Jeżeli kupujesz towar w Wietnamie albo w Chinach i sprowadzasz go do Polski, ta decyzja nie zmienia ani złotówki w twojej kalkulacji. Cło pobiera ta granica, którą towar przekracza. Kontener płynący z Hajfongu do Gdańska przekracza granicę Unii Europejskiej, a nie Stanów Zjednoczonych, więc płacisz unijną stawkę celną z taryfy TARIC, VAT i ewentualne cło antydumpingowe, jeśli twój towar jest nim objęty. Amerykańska sekcja 301 nie ma tu żadnego zastosowania.
To brzmi banalnie, ale w praktyce jest to najczęstsze nieporozumienie przy każdej głośnej decyzji celnej w USA. Nagłówek mówi „cło na towary wietnamskie", importer czyta „mój towar z Wietnamu drożeje" i zaczyna renegocjować kontrakt, który nie wymaga renegocjacji.
Kogo z polskich firm to dotyczy naprawdę
Są trzy sytuacje, w których ta decyzja ma bezpośrednie skutki finansowe.
Sprzedajesz do Stanów Zjednoczonych. Unia Europejska jest jedną z 60 objętych gospodarek. Zasada dla towarów unijnych jest inna niż dla wietnamskich: jeżeli zwykła stawka celna dla twojego towaru wynosi mniej niż 10%, dodatkowe cło uzupełnia ją do łącznych 10%. Jeżeli zwykła stawka wynosi 10% lub więcej, dodatkowe cło nie jest naliczane wcale. To realny wzrost kosztu dla polskiego eksportera, którego towar wchodził do USA na niskiej stawce, i jednocześnie brak zmiany dla towarów już wysoko oclonych. Taki sam mechanizm z pułapem 12,5% dotyczy Japonii, Korei Południowej i Szwajcarii.
Reeksportujesz towar azjatycki do USA. Jeżeli sprowadzasz z Azji do Polski, a potem odsprzedajesz na rynek amerykański, cło zapłaci twój odbiorca lub ty, zależnie od warunków dostawy. Warto to sprawdzić w umowach, zanim zrobi to za ciebie amerykańska agencja celna.
Rozważałeś przeniesienie produkcji z Chin do Wietnamu. Tu odpowiedź jest ciekawsza, niż się wydaje na pierwszy rzut oka, i poświęcamy jej osobną sekcję niżej.
Stawki od 24 lipca 2026: kto ile płaci przy wejściu do USA
| Gospodarka | Dodatkowe cło sekcji 301 | Uwagi |
|---|---|---|
| Wietnam | 12,5% | stawka podstawowa dla większości gospodarek |
| Chiny | 12,5% | dochodzi do wcześniejszych 25%, razem 37,5% |
| Unia Europejska | uzupełnienie do 10% łącznie | brak dopłaty, gdy zwykła stawka wynosi 10% lub więcej |
| Japonia, Korea Płd., Szwajcaria | uzupełnienie do 12,5% łącznie | ta sama zasada pułapu |
| Indie, Indonezja, Malezja, Kambodża, Bangladesz | 10% | grupa niższej stawki |
| Meksyk, Kanada, Wielka Brytania | 10% | grupa niższej stawki |
Z cła wyłączono między innymi towary już objęte sekcją 232, czyli część wyrobów stalowych i aluminiowych wraz z pochodnymi oraz samochody i części samochodowe, a także pomoc humanitarną, surowce, których w USA brakuje, ropę i gaz, nawozy oraz żywność.
Wietnam kontra Chiny: czy przenosiny nadal się opłacają
Naturalny odruch po takim nagłówku brzmi: skoro Wietnam dostał cło, to strategia „Chiny plus jeden" straciła sens. Liczby mówią coś przeciwnego.
Chiny również dostały 12,5%, ale w ich przypadku ta stawka dochodzi do wcześniejszego cła sekcji 301 w wysokości 25%. Łączne obciążenie towarów chińskich z tego tytułu wynosi więc 37,5%, podczas gdy wietnamskich 12,5%. Różnica na korzyść Wietnamu to nadal 25 punktów procentowych.
Przed 24 lipca różnica wynosiła 27,5 punktu, bo obie gospodarki płaciły ten sam dziesięcioprocentowy podatek z sekcji 122, a Chiny dodatkowo swoje 25%. Po zmianie różnica zmalała o 2,5 punktu. To korekta, a nie zwrot.
Wniosek praktyczny: jeżeli budowałeś łańcuch dostaw pod rynek amerykański i przenosiłeś produkcję do Wietnamu, ta decyzja nie unieważnia rachunku. Podnosi koszt o 2,5 punktu i zostawia przewagę prawie nietkniętą. Jeżeli natomiast budujesz łańcuch pod rynek europejski, żadna z tych liczb nie wchodzi do twojej kalkulacji i wybór między Chinami a Wietnamem powinien opierać się na zupełnie innych kryteriach: kosztach jednostkowych, minimalnych partiach, czasie transportu i tym, czy twój towar jest objęty unijnym cłem antydumpingowym.
Podstawa prawna jest tu ważniejsza niż stawka
Te cła nie zostały nałożone za deficyt handlowy ani za manipulację walutą. Podstawą jest praca przymusowa: zdaniem USTR badane gospodarki nie zakazują skutecznie importu towarów wytworzonych w takich warunkach.
Dla importera w Unii to sygnał ważniejszy niż sama stawka, bo Unia idzie w tę samą stronę własną drogą. Rozporządzenie (UE) 2024/3015 zakazuje wprowadzania na rynek unijny i wywozu z niego produktów wytworzonych z użyciem pracy przymusowej. Weszło w życie 13 grudnia 2024, a stosuje się je od 14 grudnia 2027. Zakaz obejmuje pracę przymusową na dowolnym etapie cyklu życia produktu, łącznie z komponentami i pozyskaniem surowców, a państwa członkowskie miały wyznaczyć właściwe organy do 14 grudnia 2025.
Praktyczna konsekwencja jest taka, że za około siedemnaście miesięcy importer w Polsce będzie musiał umieć odpowiedzieć na pytanie o warunki produkcji nie tylko u swojego dostawcy, ale i w jego łańcuchu poddostawców. To zadanie, którego nie da się odrobić w tydzień przed terminem, a decyzja USTR pokazuje, jak wygląda egzekwowanie takich przepisów w praktyce: nie kontrolą pojedynczej fabryki, tylko stawką nałożoną na całą gospodarkę.
Ile kosztuje dziś sprowadzenie towaru z Azji
Skoro amerykańskie cło nie zmienia kosztu importu do Polski, warto spojrzeć na to, co go zmienia naprawdę. Poniżej ostatnie odczyty głównych indeksów frachtowych z naszej bazy:
| Indeks | Co mierzy | Odczyt | Data odczytu |
|---|---|---|---|
| Drewry WCI (composite) | fracht morski, USD za kontener 40ft | 4 374 USD | 23.07.2026 |
| SCFI (Szanghaj) | fracht morski z Szanghaju, punkty | 3 062,95 pkt | 24.07.2026 |
| ERAI (kolej) | kolej Chiny-Europa, USD za FEU | 3 815 USD | 15.07.2026 |
| Drewry lotniczy (Wschód-Zachód) | fracht lotniczy, USD za kg | 4,27 USD | 30.06.2026 |
Te same indeksy, odświeżane codziennie i z pełną historią, są na stronie stawki frachtu z Chin. Jak czytać te liczby i dlaczego indeks to nie jest twoja stawka, opisaliśmy w tekście o koszcie frachtu z Chin.
Drugi realny czynnik kosztowy to unijne cła antydumpingowe. W naszym rejestrze środków antydumpingowych mamy dziś 78 postępowań i środków dotyczących importu do Unii, z czego przy 26 potwierdziliśmy konkretną stawkę w akcie prawnym. Wietnamu dotyczy jedno z nich: postępowanie w sprawie rur miedzianych o sygnaturze TRON-AD750, obejmujące także Meksyk, Chiny i Uzbekistan, na etapie wszczęcia. Stawka nie została jeszcze ustalona, więc jej nie podajemy.
Częste pytania o cło USA na Wietnam
Czy zapłacę więcej za kontener z Wietnamu do Polski? Nie. Cło sekcji 301 pobiera granica amerykańska. Przy imporcie do Polski płacisz unijną stawkę z taryfy TARIC, VAT i ewentualne cło antydumpingowe, jeśli twój towar jest nim objęty.
Czy to cło dotyczy też towarów z Unii Europejskiej? Tak, Unia jest jedną z 60 objętych gospodarek, ale na innej zasadzie. Dodatkowe cło uzupełnia zwykłą stawkę do 10% łącznie, a gdy zwykła stawka wynosi 10% lub więcej, nie jest naliczane w ogóle. Dotyczy to polskich firm sprzedających do USA, nie sprowadzających z Azji.
Czy przenoszenie produkcji z Chin do Wietnamu straciło sens? Nie. Chiny płacą 12,5% ponad wcześniejsze 25%, czyli łącznie 37,5%, a Wietnam 12,5%. Przewaga Wietnamu przy wejściu na rynek amerykański zmalała o 2,5 punktu procentowego i nadal wynosi 25 punktów.
Na jak długo wprowadzono te cła? Na cztery lata, licząc od 24 lipca 2026, przy czym USTR zastrzegł sobie prawo do zmiany albo uchylenia środków, jeżeli zmienią się okoliczności.
Co powinienem zrobić, jeśli sprowadzam z Azji tylko do Polski? W kwestii tego cła nic. Warto natomiast zacząć zbierać informacje o warunkach produkcji u dostawców, bo unijne rozporządzenie 2024/3015 zacznie obowiązywać 14 grudnia 2027 i dotyczy każdego, kto wprowadza towar na rynek unijny.
Co zrobić w tym tygodniu
Jeśli sprzedajesz do Stanów Zjednoczonych, sprawdź zwykłą stawkę celną swojego towaru w amerykańskiej taryfie. Od tego, czy wynosi mniej czy więcej niż 10%, zależy, czy dopłacasz cokolwiek. Przejrzyj też warunki dostawy w umowach: przy DDP koszt spada na ciebie, przy DAP na odbiorcę.
Jeśli importujesz wyłącznie do Polski, nie zmieniaj niczego w kalkulacji, ale wpisz sobie w kalendarz grudzień 2027 i zacznij pytać dostawców o łańcuch poddostawców. Wtedy to będzie obowiązek, a nie uprzejmość.
Ten temat złapaliśmy przez nasz radar importu z Chin, który śledzi 16 źródeł branżowych i celnych. W ciągu pięciu dni po decyzji USTR pojawiło się w nim sześć doniesień o tej stawce, w większości bez wyjaśnienia, kogo naprawdę dotyczy. Ten tekst jest odpowiedzią na to pytanie.
Źródła
- Biały Dom, komunikat o działaniach w postępowaniach z sekcji 301 wobec 60 gospodarek (23.07.2026)
- Baker McKenzie, Global Import Blog: nowe cła sekcji 301 w wysokości 10 do 12,5% wchodzą w życie 24.07.2026
- VnEconomy, informacja o dodatkowym cle 12,5% na towary z Wietnamu
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3015 w sprawie zakazu produktów z pracy przymusowej na rynku unijnym
- Odczyty frachtu i rejestr środków antydumpingowych: baza własna ImportPanel, stan na 28.07.2026