CBAM 2026: import stali i aluminium z Chin a certyfikaty

CBAM w 2026 roku: import teraz, certyfikaty później

Okres definitywny CBAM rozpoczął się 1 stycznia 2026 roku. Obejmuje wybrane towary z sektorów cementu, żelaza i stali, aluminium, nawozów, wodoru oraz energii elektrycznej. Nie oznacza to, że każdy wyrób zawierający metal automatycznie podlega mechanizmowi. Punktem wyjścia jest kod CN i zakres załącznika I do rozporządzenia, a następnie sprawdzenie właściwych wyłączeń. Zakres i zasady opisuje Komisja Europejska na stronie okresu definitywnego CBAM.

Ten poradnik zweryfikowaliśmy 18 września 2026 roku. Najważniejsza zmiana względem starszych opracowań dotyczy rozdzielenia roku importu od momentu zakupu certyfikatów. Firma musi przygotować dane dotyczące importu już teraz, nawet jeśli wydatek na certyfikaty nastąpi później. Nie traktuj odsunięcia płatności jako zwolnienia z obowiązków za bieżące dostawy.

Próg 50 ton: licz łączny import firmy

Zwolnienie obejmuje importerów, których roczna masa netto towarów objętych progiem nie przekracza 50 ton. Sumuje się towary z cementu, żelaza i stali, aluminium oraz nawozów, po wszystkich objętych kodach CN, dla jednego importera w roku kalendarzowym. To nie jest osobny limit dla dostawcy, portu ani kontenera. Zwolnienie nie dotyczy importu energii elektrycznej ani wodoru. Właściwą podstawą są art. 2a i załącznik VII, wprowadzone przez rozporządzenie zmieniające (UE) 2025/2083.

Po przekroczeniu progu obowiązki obejmują cały objęty nim import z danego roku, również wcześniejsze dostawy. Przy korzystaniu ze zwolnienia trzeba je zadeklarować w odpowiednim zgłoszeniu celnym. Dlatego przechowuj ewidencję także wtedy, gdy obecny wolumen jest niewielki.

Praktyczny wniosek: przed kolejnym zamówieniem sprawdź sumę już odprawionych dostaw i plan do końca roku. Sam raport od jednego spedytora może nie wystarczyć, jeśli korzystasz z kilku agencji lub odprawiasz towary w różnych państwach UE. Wewnątrz firmy wyznacz osobę, która zbierze te dane w jednym miejscu i zestawi je z planem zakupów.

Jak ustalić, czy konkretny towar podlega CBAM

Zacznij od rzeczywistego produktu, a nie skróconej nazwy na fakturze. Zbierz opis zastosowania, materiał, specyfikację i dokumentację od fabryki. Ustal kod CN z osobą obsługującą klasyfikację celną, a następnie porównaj go z zakresem CBAM. Samo zapewnienie dostawcy, że produkt jest „gotowym wyrobem”, nie rozstrzyga sprawy. Przygotowanie danych do klasyfikacji omawiamy w poradniku jak sprawdzić kod CN.

Dobrą praktyką jest prowadzenie kartoteki produktów. Przy każdej pozycji zapisz kod, podstawę klasyfikacji, kraj pochodzenia, producenta i osobę zatwierdzającą ocenę. Po zmianie materiału lub konstrukcji wróć do tej oceny zamiast kopiować dane z wcześniejszej odprawy. Dzięki temu dział zakupów nie musi odtwarzać ustaleń za każdym razem, gdy inna fabryka proponuje pozornie taki sam towar.

Status upoważnionego zgłaszającego i odprawa

Importer objęty obowiązkami powinien ustalić, kto działa jako upoważniony zgłaszający CBAM. Może to być importer albo właściwy pośredni przedstawiciel celny. Sama umowa na transport nie potwierdza, że spedytor przyjął tę rolę. Poproś o jednoznaczne określenie zakresu reprezentacji i obsługi CBAM przed zleceniem wysyłki.

Dla wniosków złożonych do 31 marca 2026 roku przewidziano możliwość kontynuowania importu do wydania decyzji. Ten termin już minął. Nie zakładaj, że nowy wniosek złożony we wrześniu daje taką samą możliwość. Aktualny status sprawdź przed odprawą; warunki okresu początkowego wyjaśnia komunikat Komisji o uruchomieniu CBAM.

Jeżeli przewidujesz przekroczenie rocznego progu, zajmij się upoważnieniem z wyprzedzeniem. W planie dostawy zostaw miejsce na sprawdzenie numerów i zgodności dokumentów przez agencję. Dział zakupów powinien wiedzieć, kto podejmuje decyzję o zwolnieniu wysyłki, gdy odpowiedzialność za formalności nie została jeszcze potwierdzona.

Dane o emisjach: co uzgodnić z fabryką

Przy rozliczeniu towarów innych niż energia elektryczna można korzystać z danych rzeczywistych albo odpowiednich wartości domyślnych. Dane rzeczywiste wymagają weryfikacji zgodnie z zasadami CBAM. Brak danych z fabryki nie oznacza automatycznie, że importer może pominąć rozliczenie; należy sprawdzić właściwą metodę i dostępne wartości dla produktu. Komisja przedstawia obie ścieżki w materiałach o danych rzeczywistych i domyślnych.

Nie obiecuj sobie oszczędności wyłącznie na podstawie deklaracji sprzedawcy, że fabryka ma „niski ślad węglowy”. Poproś o wskazanie zakładu produkcyjnego i osoby odpowiedzialnej za dane. Uzgodnij format plików, termin przekazania, sposób wyjaśniania rozbieżności oraz powiązanie produktu z dokumentacją. Pośrednik handlowy powinien wiedzieć, że ogólny certyfikat środowiskowy nie zastępuje informacji potrzebnych do konkretnego rozliczenia.

Weryfikacja dotyczy instalacji produkującej towary i odpowiednich danych emisyjnych. Role producenta, weryfikatora i zgłaszającego opisuje Komisja Europejska na stronie weryfikacji CBAM. W praktyce przygotuj wspólny rejestr braków: jaki dokument jest potrzebny, kto go dostarcza, do kiedy i kto sprawdza kompletność. Taka lista pomaga wcześniej wychwycić sytuację, w której sprzedawca nie ma kontaktu z właściwą instalacją.

Certyfikaty CBAM: cena i budżet

Sprzedaż certyfikatów zaczyna się 1 lutego 2027 roku, także dla emisji związanych z importem dokonanym w 2026 roku. Dla tego importu obowiązują ceny kwartalne, powiązane z aukcjami uprawnień EU ETS. Od 2027 roku Komisja publikuje ceny tygodniowe. Harmonogram oraz metodologię podaje oficjalna strona cen certyfikatów CBAM.

Nie licz kosztu wyłącznie jako masy towaru pomnożonej przez cenę certyfikatu. Masa towaru i emisje wbudowane to różne wielkości. Ostateczne rozliczenie uwzględnia także właściwe korekty, w tym bezpłatny przydział uprawnień w UE oraz, po spełnieniu warunków, cenę emisji zapłaconą w państwie trzecim. Szczegółowe podstawy określają przepisy CBAM.

Dla zarządzania zakupami przygotuj arkusz założeń zamiast jednej pozornie pewnej kwoty. Oddziel wolumen, źródło danych emisyjnych, okres importu, przyjętą cenę oraz elementy wymagające potwierdzenia. Dopisz koszt uzyskania i weryfikacji danych, jeśli wynika z Twoich umów. Osoba zatwierdzająca marżę powinna widzieć, które pozycje są potwierdzone, a które są szacunkiem. Aktualizuj budżet po otrzymaniu dokumentów z fabryki.

Najczęstsze pytania

Czy jeden kontener aluminium zawsze oznacza obowiązek CBAM?

Nie. Sprawdź kod CN i sumę rocznego importu towarów objętych progiem. Liczba kontenerów nie jest kryterium zwolnienia. Uwzględnij także dostawy obsługiwane przez innych spedytorów.

Czy po przekroczeniu progu rozliczam tylko nadwyżkę?

Nie. Obowiązki obejmują objęte mechanizmem towary importowane w całym danym roku. Dlatego dokumentuj wcześniejsze dostawy i przewiduj przekroczenie progu przed następną odprawą.

Czy w 2026 roku muszę kupić certyfikaty?

Sprzedaż rozpoczyna się w lutym 2027 roku. Import z 2026 roku wymaga jednak odpowiedniej ewidencji i przygotowania do pierwszego rozliczenia. Termin płatności nie przesuwa roku, którego dotyczą emisje.

Czy spedytor zrobi wszystko za importera?

To zależy od uzgodnionej roli i zakresu usługi. Zlecenie transportu nie potwierdza przyjęcia obowiązków zgłaszającego CBAM. Poproś o pisemne ustalenie odpowiedzialności, przekazywania danych i terminów.

Czy wartości domyślne zawsze oznaczają wyższy koszt?

Nie należy zakładać tego bez porównania właściwych danych i reguł rozliczenia. Wybór wymaga sprawdzenia produktu, instalacji i dostępnej dokumentacji. Oceniaj cały koszt obsługi, a nie samo zapewnienie fabryki o niskich emisjach.