Przedstawiciel EPR: czy zawieszenie zwalnia sprzedawcę

Krótka odpowiedź: przedstawiciel EPR nadal obowiązuje

Na dziś, 7 października 2026, obowiązek wyznaczenia przedstawiciela EPR przy sprzedaży opakowań do innego kraju UE nadal obowiązuje, a zawieszenie jest projektem w trakcie procedury 2025/0395(COD). Komisja Europejska zaproponowała 10 grudnia 2025, żeby zawiesić ten wymóg dla opakowań i baterii aż do 1 stycznia 2035. Komisja Środowiska Parlamentu Europejskiego (ENVI) przyjęła swoje stanowisko 5 października 2026 i zawęziła zawieszenie do małych i średnich firm z siedzibą w Unii. Głosowanie całego Parlamentu w pierwszym czytaniu jest planowane orientacyjnie na sesję zaczynającą się 19 października 2026, a po nim zaczynają się rozmowy z Radą, w której większość państw zgłosiła silne zastrzeżenia. Dopóki tekst nie zostanie przyjęty przez obie instytucje i opublikowany w Dzienniku Urzędowym UE, nic się nie zmienia.

Dla importera z Chin, który w Polsce jest wprowadzającym opakowania, a towar wysyła klientom w Niemczech, Czechach, Francji czy Austrii, wniosek jest prosty: umowy z przedstawicielem nie wypowiadaj. Nawet w najlepszym scenariuszu zawieszenie zwolni cię tylko z jednego elementu, czyli z obowiązku posiadania pełnomocnika w kraju odbiorcy. Rejestracja w krajowym systemie, raportowanie ilości i opłaty za zbiórkę odpadów zostają. Ten tekst to nasze odczytanie stanu procedury na 7 października 2026, a nie komunikat urzędu ani porada prawna dla konkretnej firmy. Na końcu pokazujemy, jak sprawdzić aktualny stan samodzielnie.

Grafika AI

Skąd się wziął obowiązek przedstawiciela EPR

Rozszerzona odpowiedzialność producenta, w skrócie EPR, oznacza, że firma wprowadzająca opakowania albo baterie na rynek danego państwa płaci za ich późniejszą zbiórkę i recykling. Każde państwo prowadzi własny rejestr i własny system opłat, więc sprzedawca z Polski wysyłający paczki do klienta w Niemczech jest dla niemieckiego systemu producentem opakowań, które trafiły na niemiecki rynek. To nie zależy od tego, czy masz tam magazyn albo spółkę. Liczy się, gdzie opakowanie ląduje u końcowego odbiorcy.

Rozporządzenie o opakowaniach PPWR (UE 2025/40), które stosuje się od 12 sierpnia 2026, ujednoliciło zasadę dla całej Unii: producent, który nie ma siedziby w państwie, gdzie udostępnia opakowania, wyznacza w tym państwie upoważnionego przedstawiciela do spraw rozszerzonej odpowiedzialności. W praktyce to firma usługowa, która w twoim imieniu prowadzi rejestrację i raporty, odpowiada przed urzędem i bywa wspólnie odpowiedzialna za twoje zaległości. Rozporządzenie bateryjne (UE 2023/1542) ma podobną konstrukcję dla baterii, także tych wbudowanych w urządzenia. Szerzej o tym, co jeszcze zmienia PPWR, piszemy w tekście o obowiązkach importera opakowań według PPWR.

Dla małego sprzedawcy, który wysyła po kilkadziesiąt paczek miesięcznie do pięciu krajów, oznacza to pięć umów z przedstawicielami, z których każda bywa droższa niż same opłaty za odpady przy małych ilościach. Właśnie ten koszt stał się argumentem Komisji: obowiązek miał pilnować firm spoza Unii, a uderzył także w firmy z jednolitego rynku.

Co proponuje Komisja, a co Parlament

Projekt Komisji COM(2025) 982 z 10 grudnia 2025 należy do pakietu upraszczającego prawo środowiskowe, nazywanego omnibusem. Komisja zaproponowała zawieszenie obowiązku wyznaczania przedstawiciela do 1 stycznia 2035 dla producentów opakowań i baterii mających siedzibę w Unii, gdy sprzedają do innego państwa członkowskiego, w którym nie mają fizycznej obecności. Firm spoza Unii projekt nie zwalnia, więc chiński sklep sprzedający bezpośrednio do konsumentów w Europie nadal potrzebuje przedstawiciela w każdym kraju.

Sprawozdawczyni Parlamentu, Ingeborg Ter Laak, w projekcie sprawozdania z czerwca 2026 poszła w węższą stronę: zawieszenie tylko dla mikro i małych firm, czyli poniżej 50 pracowników i 10 mln euro obrotu, oraz jako rozwiązanie przejściowe powiązane z zapowiadanym aktem o gospodarce o obiegu zamkniętym. Tak opisywały to EXPRA i serwis legislacyjny Parlamentu i stąd biorą się teksty, które podają próg 50 osób.

Stanowisko przyjęte przez komisję ENVI 5 października 2026 jest jednak inne niż projekt sprawozdania. Według relacji Agence Europe posłowie poparli je stosunkiem 74 głosów za, przy braku głosów przeciw i 4 wstrzymujących się, a zawieszenie ma objąć małe i średnie przedsiębiorstwa z siedzibą w UE, czyli firmy zatrudniające mniej niż 250 osób, z obrotem poniżej 50 mln euro albo sumą bilansową poniżej 43 mln euro. MLex potwierdza, że komisja ograniczyła zawieszenie do małych i średnich firm i chce, żeby wygasło po wejściu w życie unijnego aktu o obiegu zamkniętym. Producenci spoza Unii nadal muszą mieć przedstawiciela.

Dlaczego nagłówki o końcu przedstawiciela są na wyrost

Tytuły w rodzaju „koniec obowiązkowego przedstawiciela EPR” mieszają trzy rzeczy: projekt Komisji, stanowisko jednej komisji parlamentarnej i obowiązujące prawo. Prawem jest dziś tylko trzecie z nich. Stanowisko ENVI musi jeszcze przegłosować cały Parlament, a potem uzgodnić je z Radą, czyli z rządami państw członkowskich. Według serwisu Legislative Train Parlamentu Rada wstrzymała prace nad obiema propozycjami omnibusu dotyczącymi EPR z powodu silnych zastrzeżeń dużej większości państw. To nie jest formalność, którą da się przeskoczyć w kilka tygodni.

Państwa mają konkretny powód do oporu: przedstawiciel jest dla krajowego systemu jedynym podmiotem, od którego da się ściągnąć zaległe opłaty. Organizacje odzysku, na przykład EXPRA, ostrzegają, że uproszczenie nie może stać się deregulacją, bo bez lokalnego punktu kontaktu rośnie liczba firm, które nie płacą za swoje opakowania. Nawet jeśli Parlament przegłosuje stanowisko w październiku, ostateczny tekst może wyglądać inaczej, wejść później albo nie wejść wcale.

Jest też drugi błąd w tych nagłówkach: przedstawiciel to nie całe EPR. Zawieszenie nie zwalnia z rejestracji, raportowania ani opłat. Zwalnia wyłącznie z obowiązku zatrudnienia pośrednika w kraju sprzedaży, a więc obowiązki trzeba będzie wykonywać samemu, w obcym języku i w obcym systemie.

Czego zawieszenie nie zmienia dla importera z Chin

Weźmy typowy przypadek czytelnika tego bloga: sprowadzasz towar z Chin, w Polsce jesteś wprowadzającym opakowania, sprzedajesz przez Allegro, Kaufland i Amazon także klientom w Niemczech, Czechach, Francji i Austrii. Nawet w wersji najkorzystniejszej dla ciebie zawieszenie dotyczy wyłącznie obowiązku przedstawiciela. Poza nim zostaje cała reszta:

• niemiecka rejestracja w LUCID i umowa z systemem dualnym za opakowania trafiające do klientów w Niemczech,
• krajowe rejestracje i opłaty w Czechach, Francji i Austrii, każda w lokalnym systemie,
• polski obowiązek: wpis do BDO, sprawozdanie o opakowaniach i opłata produktowa, jeśli nie osiągasz wymaganego poziomu recyklingu,
• obowiązki PPWR stosowane od 12 sierpnia 2026 do każdego opakowania, niezależnie od kraju,
• obowiązki z rozporządzenia bateryjnego, jeśli sprzedajesz baterie albo urządzenia z bateriami.

Marketplace'y sprawdzają przy tym numery rejestrowe same. Amazon i Kaufland od dawna wymagają numeru rejestrowego EPR przy sprzedaży do Niemiec (numer LUCID) i Francji (numer UIN), a brak numeru kończy się blokadą oferty, a nie pismem z urzędu. Zawieszenie przedstawiciela tych wymogów platform nie zmienia, bo platforma pyta o rejestrację, a nie o pełnomocnika.

Przy bateriach sytuacja jest podobna, z jedną różnicą: kalendarz rozporządzenia bateryjnego jest gęsty i część terminów jest warunkowa, o czym piszemy w tekście o terminie etykiety baterii. Firmy importujące elektronikę z akumulatorami powinny liczyć się z tym, że nawet bez przedstawiciela czeka je raportowanie w każdym kraju sprzedaży.

Najczęstsze pytania

Czy mogę już zrezygnować z przedstawiciela EPR w Niemczech?

Nie. Zawieszenie jest projektem, który 5 października 2026 przeszedł przez komisję ENVI, ale nie został przyjęty przez cały Parlament ani przez Radę i nie został opublikowany. Obowiązek z PPWR stosuje się od 12 sierpnia 2026. Rezygnacja przed publikacją ostatecznego tekstu naraża cię na kary i blokadę ofert na platformach sprzedażowych.

Czy zawieszenie zwolni mnie z rejestracji w LUCID?

Nie. Projekt dotyczy wyłącznie obowiązku wyznaczenia przedstawiciela w kraju sprzedaży. Rejestracja w LUCID, umowa z systemem dualnym i raportowanie ilości opakowań wysyłanych do klientów w Niemczech zostają w każdym wariancie. Zmieni się tylko to, czy te obowiązki wykonujesz przez pełnomocnika, czy samodzielnie, bezpośrednio w niemieckim systemie.

Kogo obejmie zawieszenie przedstawiciela EPR według Parlamentu?

Według stanowiska komisji ENVI z 5 października 2026 małe i średnie firmy z siedzibą w UE, czyli zatrudniające mniej niż 250 osób. Projekt sprawozdania z czerwca proponował węższy próg 50 pracowników i 10 mln euro obrotu. Firmy spoza Unii nadal muszą mieć przedstawiciela. Ostateczny zakres zależy od rozmów z Radą.

Czy zmiana dotyczy także baterii?

Tak, projekt obejmuje zarówno opakowania z rozporządzenia PPWR, jak i baterie z rozporządzenia 2023/1542, także te wbudowane w urządzenia. Zasada jest ta sama: zawieszony byłby tylko obowiązek przedstawiciela, a krajowe rejestracje, raporty i opłaty za zbiórkę zużytych baterii pozostają po stronie producenta w każdym kraju sprzedaży.

Kiedy będzie wiadomo, czy zawieszenie wejdzie w życie?

Nie wcześniej niż po porozumieniu Parlamentu z Radą i publikacji w Dzienniku Urzędowym UE. Głosowanie plenarne planowane na sesję od 19 października 2026 kończy tylko pierwsze czytanie po stronie Parlamentu. Rada wstrzymała prace z powodu zastrzeżeń większości państw, więc termin zakończenia procedury jest dziś nieznany.

Źródła

• OEIL, Legislative Observatory Parlamentu Europejskiego, karta procedury 2025/0395(COD): daty projektu, głosowania w komisji i planowanego posiedzenia plenarnego, odczyt 7 października 2026.
• Parlament Europejski, Legislative Train, plik „Omnibus VIII environment: authorised representative for EPR”: projekt sprawozdania i stanowisko Rady, stan z 20 września 2026.
• Agence Europe, „MEPs ease rules on extended producer responsibility (EPR)”: wynik głosowania ENVI z 5 października 2026 i progi MŚP, odczyt 7 października 2026.
• MLex, „Only smaller EU battery, packaging producers to get simpler rules, lawmakers say”, 6 października 2026.
• EXPRA, „Parliament takes a more targeted approach to the EPR authorised representative suspension”, 29 czerwca 2026.
• Prodlaw, „European Parliament to vote on EPR rules suspension”, wrzesień 2026.
• Rozporządzenie (UE) 2025/40 (PPWR) w EUR-Lex, odczyt 7 października 2026.
• Kalendarz zmian prawa ImportPanel, pozycje PPWR i EPR, odczyt 7 października 2026.